Dövlət Proqramının istiqamətləri

SORĞU

İxtisas və müvafiq ali təhsil müəssisəsi seçimində hansı amil sizin üçün daha vacibdir?





Nəticələr

Təqdimat

Elektron məktəb

Təhsilin tamamilə elektronlaşdırılmış yeni modeli

“Elektron məktəb”in nümunəvi modeli

“Elektron məktəb” təhsil  müəssisinin  vahid informasiya  mühitini təşkil edən kompleks informasiya sistemidir. “Elektron məktəb” informasiya texnologiyalarının tətbiq edilməsi müəllim, şagird və valideynləri təhsil prosesinə daha    fəal cəlb etməyə şərait    yaradır. “Elektron məktəb” tədris müəssisəsində aşağıdakı məsələləri həll etməyə imkan verir:

1. İnzibati məsələlərin həlli

1.1. Təlim-tərbiyə  prosesinin  mühüm  aspektləri  barədə  informasiyaları əhatə etməklə   məktəbin  vahid  məlumat bazasının  yaradılması.   Bu  məlumat bazasına pedaqoji  heyət, kadrlar, şagird, müəllimlər haqqında  məlumat,  tədris  planı,  siniflərin elektron  jurnalı,  dərs cədvəli və müxtəlif   hesabatlar  daxil edilir.

1.2. Məktəbin səmərəli idarə edilməsi və tədris prosesinin planlaşdırılması

1.3. Video-müşahidə  vasitəsilə məktəbin  işinə operativ nəzarət

1.4. Müəllimlərin tematik planları ilə tanışlıq

1.5. Məktəbin idarəetmə orqanlarının, pedaqoji şuranın, valideyn komitəsinin   və s. orqanların qarşılıqlı fəaliyyətinin təşkili

1.6. Təhsil müəssisəsi haqqında ümumi məlumatların, o cümlədən maddi-texniki baza haqqında məlumatların  formalaşdırılması.

 

2. Məktəbin fəaliyyətinə nəzarət və təhlükəsizlik sistemi

2.1. Məktəbə nəzarət sistemi təhsil müəssisəsinə daxil olan hər bir şəxsin hansı vaxt daxil olduğu  və ya çıxdığı  haqqında məlumatları saxlayır və təqdim edir. Eyni zamanda müəllim və valideynlərə dərs zamanı şagirdlərin  fəaliyyətini kənardan  izləməyə, müşahidə etməyə imkan verir.

2.2. Məktəbdə təhlükəsizlik sistemi çərçivəsində təhsil müəssisəsinin qarşısında qurulmuş sistem binaya kənar şəxslərin girişini məhdudlaşdırır. Şagird və müəllimlərə, tədris müəssisəsinin bütün işçi heyətinə binaya daxil olub-çıxmaq üçün elektron kart verilir.

2.3. Şagirdlərin fəaliyyətlərinə nəzarəti təşkil etmək üçün təhsil müəssisəsinin saytındakı Elektron gündəlik sistemində  hər bir şagirdin valideyninə (və ya onun yaxınlarına) məlum  parolu olan ayrıca bölmə  yaradılır. Bu bölmədə  şagirdin məktəbə gəlib-getməsi, dərsdə iştirak edib-etməməsi, hər fənn üzrə aldığı  cari qiymətlər, onun dərs cədvəli, müəllimləri və bu kimi digər məlumatlar öz əksini tapır. Bu məlumatlar  real vaxt rejimində daim yeniləşdirilir. Övladının nailiyyətləri haqqında məlumat almaq üçün valideynin məktəbə, valideyn iclasına getməyə imkanı olmadıqda kifayətdir ki, o məktəbin saytını açsın və bütün lazımi informasiyanı alsın. Qiymətlər yeniləşdirilərkən həmin informasiyanı  valideynin elektron poçtuna və ya SMS şəklində mobil telefonuna da göndərmək olar.

 

3. Verilən tapşırıqların icrasına avtomatlaşdırılmış nəzarət  sistemi

Bu altsistem məktəbdaxili əmrlərin və qərarların icrasına nəzarətin   
avtomatlaşdırılmasına xidmət edir.

4. Elektron sənəd dövriyyəsi sistemi

Bu altsistem məktəbdə  kargüzarlıq  işinin  avtomatlaşdırılmasına  xidmət edir.

5. Məktəb, şəhər, respublika çərçivəsində  vahid informasiya mübadiləsi

Sistemi

Bu  təhsilə dair informasiya dövriyyə sistemini  milli səviyyədə yaratmağa imkan verir.

6. Təlim və tərbiyənin monitorinqi sistemi

Bu altsistem siniflər və fənlər üzrə şagirdlərin  nailiyyətlərini təhlil edir.

7. Yeni təhsil texnologiyalarının dəstəklənməsi sistemi

Təhsildə İKT-nin tətbiqinə dair metodik tədqiqatlar və tövsiyələr, qabaqcıl pedaqoji təcrübə üzrə  informasiya  bankı yaradılır.

8. Yeni informasiya texnologiyalarından istifadə etməklə  məktəbin

əməkdaşlarının, valideynlərin     şəbəkədə işləmə mədəniyyətinin

formalaşması

Sistemlə mütəmadi iş maraqlı tərəflərin informasiya mədəniyyətinin  yüksəlməsinə xidmət edir.

9. Mərkəzləşdirilmiş test imtahanlarına hazırlıq, cari qiymətləndirmə üçün  
şagirdlərin  testdən istifadəsinin təşkili

Elektron test imtahan sistemi şagirdlərin biliklərinin sistematik olaraq  
yoxlanılmasına, nəticələrin müqayisəsinə imkan verir.

10. Valideynlərin təlim-tərbiyə prosesinə cəlbi

Məktəb informasiya resurslarının böyük qisminin valideynlər üçün açıq olması, informasiya  servis imkanlarının artması,  informasiya mübadiləsində əks əlaqənin mövcudluğu valideynlərin məktəb həyatında yaxından iştirakına imkan yaradır.

11. Distant (məsafədən)  təhsilə imkanların yaradılması

  • Müəllimlərin fasiləsiz  təkmilləşdirilməsi
  • Valideynlərin pedaqoji təhsili
  • Şagirdlərin əlavə təhsili
  • İstedadlı uşaqların təhsili
  • İmkanları məhdud uşaqların təhsili

 

Təhsil  müəssisəsinin vahid  informasiya mühiti   pedaqoji  heyət və şagirdlər  arasında  sərbəst  informasiya  mübadiləsinə  imkan  yaradır.  Təhsil  müəssisəsinin  vahid  informasiya  mühitinin    strukturu  məktəbin  maddi-texniki  bazasının vəziyyətindən,  pedaqoji  proses   iştirakçılarının  hazırlıq  səviyyəsindən asılıdır.

 

12. Təhsil  müəssisəsinin  vahid informasiya mühitinin formalaşdırılması iki   mərhələdə  mümkündür:

 

1. İntranet (təhsil sisteminin daxili şəbəkəsi) vasitəsilə yaradılan vahid informasiya mühiti.

2. Təhsil  müəssisəsində İntranet sistemi yaradıldıqdan  sonra  növbəti mərhələdə informasiya təhsil məkanının daha yüksək səviyyəsi – İnternet vasitəsilə reallaşma mərhələsi mümkün olur. Bu zaman tədris prosesinin iştirakçıları  və  digər  maraqlı  tərəflər  tədris  müəssisəsinin  saytına sərbəst  giriş əldə edirlər.

 

13. Tədris müəssisəsinin saytı aşağıdakı imkanlara malik olmalıdır:

 

1. Tədris prosesi iştirakçılarının interaktiv ünsiyyəti;

2. İstifadəçilərin sərbəst tanışlığı üçün inzibatçı tərəfindən yeni informasiyaların saytda yerləşdirilməsi;

3. Müəyyən kod və ya parol vasitəsilə saytdakı xidməti informasiya ilə tanışlıq;

4. Tədris prosesi iştirakçılarının fərdi  informasiyalarının saytda  yerləşdirilməsi.

 

14. Təhsil müəssisəsinin informasiya təhsil məkanına müxtəlif  formalarda təzahür edən  bir konstruksiya kimi baxmaq olar:

 

  • şagirdlərin birgə tədris fəaliyyətinin fiziki məkanı;
  • hipermətnlərin virtual məkanı;
  • informasiya fəzasının iyerarxik  sistemləri və s.

 

15. Təhsil müəssisəsinin informasiya məkanının  formalaşması  üzrə işin təşkili aşağıdakı  məsələlərin həllini nəzərdə  tutur:

1.     İnformasiya  səviyyələrinin,  alt səviyyələrin  strukturunun təsviri;

2.     İnformasiya axını  istiqamətlərinin təyin edilməsi;

3.     İnformasiya fəzası iştirakçıları, onların maraq dairəsi, qarşılıqlı əlaqə formalarının müəyyən edilməsi.

 

Bu kontekstdə təhsil müəssisəsinin informasiya fəzasına, verilənlər bazasının və konkret istifadəçilərin maraqlarına uyğun hazırlanan modulların külliyyatı kimi baxıla   bilər.

16. Təhsil müəssisəsinin vahid  informasiya mühiti aşağıdakı  elementlərdən  ibarət bir sistemdir.

1.     Vahid  informasiya mühiti struktur baxımından:

  • maddi-texniki resurslarını;
  • informasiya resurslarını;
  • kadr resurslarını əhatə edir

2.     Vahid  informasiya mühiti funksional baxımdan:

  • idarəetmə  proseslərini;
  • təlim prosesini;
  • informasiya mübadiləsi proseslərini avtomatlaşdırır.

 

3.     Vahid  informasiya mühiti  hüquqi-normativ təminat baxımından:

  • Hüquqi-normativ bazadan;
  • Texniki metodik bazadan ibarətdir.

17. Təhsil müəssisəsinin vahid informasiya mühitinin əsas istifadəçiləri aşağıdakılardır:

  • məktəb direktoru
  • İKT üzrə direktor müavini
  • təlim-tərbiyə üzrə direktor müavini
  • məktəb psixoloqu
  • kitabxanaçı
  • sinif rəhbəri
  • fənn müəllimləri
  • şagirdlər
  • valideynlər və s.

18. Məktəb müəllimləri üçün vahid informasiya mühitinin ən əhəmiyyətli elementi müəssisənin informasiya infrastrukturudur. Bu infrastruktur özündə aşağıdakıları birləşdirir:

  • Ümumi təyinatlı proqram təminatı (mətn və qrafik redaktor, elektron cədvəl və s.)
  • Müxtəlif bölmələrin fəaliyyətini avtomatlaşdırmağa imkan verən proqram təminatı (şagird və valideynlərin uçotunun aparılması məqsədilə, kadr uçotu məqsədilə, dərs cədvəllərinin  tərtibi məqsədilə, şagirdlərin biliklərinin qiymətləndirilməsi və təhlili məqsədilə, kitabxananın işinin avtomatlaşdırılması  məqsədilə və s.)
  • Təlim-tərbiyə prosesinin təşkili məqsədilə proqram-metodik təminat (öyrədici və inkişafetdirici kompyuter proqramları, elektron sorğu kompyuter proqramları, multimedia ensiklopediyalar və s.)
  • Təhsil müəssisəsinin informasiya resursları (məktəbin vahid verilənlər bazası, tədris metodik materialları bankı, multimedialı tədris metodik materiallar, müxtəlif sənədlərin arxivi, təhsil müəssisinin veb saytı).

 

19. Tədris müəssisəsinin vahid informasiya mühitinin informasiya resurslarını aşağıdakı  5  blok üzrə qruplaşdırmaq olar:

1. Təlim-tərbiyə fəaliyyəti bloku.  Bu, informasiya tutumu cəhətdən ən əhatəli blokdur. Bu blokda məktəb təhsilinin müxtəlif səviyyələri üzrə elektron-tədris materialları saxlanılır. Bu materiallar vasitəsilə ayrı-ayrı fənlər  üzrə fasiləsiz elektron təhsilin həyata keçirilməsi mümkündür.

2. Mədəni-maarif  fəaliyyəti  bloku. Bu blokun məqsədi informasiya cəmiyyəti  tələblərinə cavab verən yeni nəslin formalaşmasıdır. Məktəb məzunu fundamental elmlərin əsaslarını bilməklə yanaşı, ədəbiyyata, musiqiyə, dünya mədəni irsinə də bələd olmalıdır. Şagirdlərin mədəniyyətinin formalaşmasına xüsusi yaradılmış virtual muzeylər,  virtual şəkil qalereyaları, elektron kitabxanalar, virtual mediatekalar dəstək verməlidir. Bu blok şagirdlərdə informasiya, estetik, ekoloji, təhlükəsiz həyat fəaliyyəti, yüksək mənəviyyat və tolerantlıq tərbiyə edir.

3. İnformasiya metodik fəaliyyət bloku. Bu blok müəllimlərin yaradıcılıqlarının inkişafına, innovasiya, təhsil ideyalarının yaradılması və tətbiqinə xidmət edir. Elektron təhsilin inkişafı təlimin müxtəlif formalarının proqram metodik komplekslərinin yaradılması və daim yenilənməsini tələb edir. Bu blokun funksiyası elektron dərsliklərin yaradılması, kompüter proqramlarının hazırlanması, proqram metodik fondun formalaşması və s. ola bilər.

4. Elmi yaradıcılıq bloku. Bu blok məktəb elmi cəmiyyətinin, dərnəklərin, fakültətiv kursların, sinifdənxaric və məktəbdənkənar fəaliyyətin informasiya təminatı problemlərini həll edir, şagirdlərin informasiya cəmiyyətində həyat və fəaliyyəti üçün zəruri peşə bacarıqlarını qazanmasına kömək edir.

5. İnzibati təsərrüfat fəaliyyəti bloku. Bu, müxtəlif direktiv sənədlərin yaradılması və surətinin çoxaldılması (məktəb direktorunun avtomatlaşdırılmış iş yeri (AİY), tədris prosesinin planlaşdırılmasının avtomatlaşdırılması (tədris hissə müdirinin AİY), sinif jurnalı ilə iş (müəllimin AİY), şagirdlərin  sağlamlığının təşkili və təhlili (məktəb həkiminin AİY).

 

Sistemin servis xidməti özündə aşağıdakı istiqamətləri  birləşdirir:

  • Davamiyyətə nəzarət
  • Elektron poçtla qiymətlərin toplanması və ötürülməsi
  • SMS-lə hadisələr haqqında  məlumatlandırma
  • Müvəffəqiyyət haqqında statistika
  • Təhsil müəssisəsi üçün sayt
  • Müəllim və şagirdlər üçün  informasiya kiosku.